Verzuim is zelden het echte probleem. Het is het resultaat. Van gedrag, van cultuur, van leiderschap. Tijdens mijn coachingstrajecten valt me één ding steeds weer op: in 90% van de gevallen ligt de oorzaak van het verzuim in de privésfeer of heeft met de gezondheid van de medewerker te maken. Niet het werk, maar het leven trekt aan de rem. Het werk is vaak alleen de laatste druppel.
En toch richten organisaties hun aanpak vooral op het werk. Ze denken aan hun eigen processen en protocollen. Maar wie echt wilt groeien als organsiatie, kijkt verder.
Waarom verzuim hardnekking is
Voor veel organisaties is verzuim inmiddels een hardnekkig probleem. Niet alleen omdat de cijfers stijgen, maar vooral omdat het steeds lastiger wordt om als werkgever grip te krijgen op de medewerkers die geen verantwoordelijkheid nemen. Dit doordat de werkgever niet op de hoogte is van de onderliggende problemen, en daardoor niet in staat is om tot een passende oplossing te komen. Als Business Partner Health en NOBCO-coach sta ik dagelijks naast HR, leidinggevenden en medewerkers. Wat ik zie? Verzuim ontstaat als mensen uit verbinding raken. Met zichzelf, met elkaar en met hun werk. Een gerep uit wat ik in organisaties tegenkom:
- Leidinggevenden zijn vooral druk met de inhoud en missen signalen van medewerkers en weten niet hoe ze met verzuim moeten omgaan.
- HR volgt braaf de wetgeving, maar mist de verbinding met de situatie van de medewerker.
- De bedrijfsarts bepaalt de route, terwijl het team langs de zijlijn toekijkt.
- Langdurig zieke medewerkers raken uit beeld, en voelen zich daardoor steeds minder verbonden.
- Gedrag blijft onbesproken, totdat het escaleert in een conflict.
- De moderne cultuur normaliseert uitval, in plaats van eigenaarschap te stimuleren.
Herkenbaar? Dit is geen toeval maar een patroon.
En dan is er nog de organisatiecultuur. In veel organisaties zie ik een cultuur waarin ziek melden een makkelijker uitweg is, mensen zich niet gezien of gesteund voelen, en dus afhaken. Maar ook zie ik dat het verantwoordelijkheidsgevoel plaatsmaakt voor vermijding. Dit alles klinkt pijnlijk? Dat is het ook. Maar het is oplosbaar. Echt waar!
Sleutel tot succes: aandacht, gedrag en verantwoordelijkheid
Bij WGROW geloven we in groei door gedrag. Niet harder duwen op regels, maar investeren in leiderschap dat het verschil maakt.
Mijn aanpak begint bij Vitamine A van Aandacht. Want verbinding is geen luxe. Het is dé basis voor duurzame inzetbaarheid.
Een medewerker die zich gehoord en gezien voelt, komt in beweging. Die voelt zich verantwoordelijk. En die wíl bijdragen. Maar dan moet je als organisatie, als HR en als leidinggevende, wel weten hoe je die verbinding maakt. En hoe je daarbinnen ook de juiste grenzen stelt.
Wat ik organisaties leer
Voor leidinggevenden:
- Signaleren wat er écht speelt bij hun mensen.
- Zonder oordeel door te vragen én empatisch luisteren naar het antwoord.
- Medewerkers aanspreken op hun gedrag, zonder verwijt maar mét duidelijkheid.
- Een gesprek voeren over inzetbaarheid, niet over ziekte.
- Verzuim begeleiden vanuit leiderschap, visie en verbinding.
Voor HR:
- Niet alleen regie voeren op het proces, maar ook focus hebben op wat de medewerker nodig heeft om duurzaam te kunnen herstellen.
- Samenwerken met leidinggevenden en medewerkers op basis van mogelijkheden.
- De bedrijfsarts zien als sparringspartner. Niet als regisseur.
Voor medewerkers:
- Eigen verantwoordelijkheid herkennen en nemen
- Zien wat hun gedrag betekent voor het team en het vetrouwen.
- Weten wat ze nodig hebben om te herstellen en floreren. Om opnieuw in verbinding te komen met zichzelf én hun werk.
- Durven hulp vragen, begrenzen en keuzes maken vanuit vitaliteit
Wat ik zie gebeuren en wat je hiervan kunt leren
Leidinggevenden vormen dé schakel tussen de organisatie en de medewerkers. Toch zie ik in de praktijk vaak dat zij vooral bezig zijn met de dagelijkse hectiek: brandjes blussen, ad hoc beslissingen nemen en inhoudelijke knopen doorhakken. Wat vaak onderbelicht blijft, is het mensgerichte aspect van leidinggeven; aandacht hebben voor de persoonlijke situatie en emoties van medewerkers. En dat vraagt om een totaal andere aanpak én vaardigheden.
Ik ontmoet regelmatig leidinggevenden die zijn doorgegroeid binnen het bedrijf waar ze al jaren werken. Ze zijn inhoudelijk sterk, kennen de organisatie van binnen en van buiten, maar zijn relatief nieuw of onervaren in het leidinggeven zelf. Daardoor missen ze signalen van medewerkers, zien verzuim als iets wat ‘erbij hoort’ en vinden het lastig om daar een strategische aanpak op los te laten.
Daarentegen zijn er ook leidinggevenden die van nature mensenmens zijn, of zelfs gespecialiseerd zijn in het begeleiden van teams. Zij bouwen makkelijker een band op met medewerkers, hebben oog voor wat er speelt en weten waar hun team energie van krijgt. Deze mensen gaan vaak effectiever en preventiever om met verzuim. Hieruit blijkt maar weer eens; leidinggeven is een vak. Geen rol die je er zomaar bij doet.
Kom in actie
Verzuim aanpakken is geen quick fix, het is een proces van de lange adem. Juist daarom is het belangrijk om er niet morgen, maar vandaag al mee te beginnen.
Verzuim vraag om leiderschap. Om actie. En om keuzes die verder gaan dan het proces. Want bedenk dit: een zieke medewerker kost gemiddeld €350 per dag. En dat is nog zonder de kosten van gemiste productiviteit, extra werkdruk in het team, dure inhuur of reputatieschade.
Reken maar eens uit wat je bespaart als het verzuim al met 2% daalt. Dat is geen verre droom. Met de juiste aanpak is binnen een jaar haalbaar. Het inschakelen van een expert is dan geen kostenpost, maar een investering die zich dubbel en dwars terugbetaalt.
Van probleem naar perspectief met WGROW
Ik help organisaties het patroon van verzuim te doorbreken. Snel waar nodig, duurzaaam waar mogelijk. We bouwen aan een cultuur van aandacht, gedrag en verantwoordelijkheid. Een plan waarin medewerkers vitaal blijven en zich verbonden voelen met hun werk.
Benieuwd wat dat voor jouw organisatie kan betekenen? Ik maak graag kennis. Want duurzame inzetbaarheid begint niet bij regels of processen, maar bij échte aandacht voor mensen.
Wil je van verzuimbeleid naar echte verbinding? Van frustratie naar duurzame groei? Plan HIER een vrijblijvende inspiratie-sessie met Marleen. Dan kijken we samen hoe aandacht, gedrag en leiderschap het verschil kunnen maken in jouw organisatie.
